Beter ontwerp zonneparken nodig voor behoud bodemkwaliteit

Alex Schotman, WUR

De aanleg van zonneparken in het buitengebied is een sterke troef in het versnellen van de energietransitie. Het is ook een relatief goedkope manier om zonnestroom op te wekken. Dat moet alleen wel gebeuren zonder het landschap, de water- en bodemkwaliteit en de biodiversiteit aan te tasten. Simulaties van TNO laten zien dat beter ontworpen zonneparken voorkomen dat de bodem langzaam maar zeker verschraalt.

Een van de vragen was of de vele oost-west georiƫnteerde zonneparken die al zijn gebouwd of staan gepland anders zijn te ontwerpen, waardoor de bodemkwaliteit behouden blijft terwijl ze dezelfde opbrengst leveren als op het zuiden gerichte parken. Cruciaal daarbij is de hoeveelheid zonlicht die de grond tussen en onder de zonnepanelen weet te bereiken. In veel oost-west zonneparken staan de panelen dicht op elkaar en bedekken ze bijna het hele perceel, waardoor de bodemkwaliteit in de loop van de tijd verslechtert. Als een park dan volgens de huidige norm na 25 jaar wordt opgeruimd, is de kans groot dat de bodem moeilijk inzetbaar is voor landbouw of natuurontwikkeling. Het kost dan veel moeite en tijd om de bodemkwaliteit van voor de installatie van het zonnepark te herstellen.

Uit de studie van TNO blijkt dat door een betere spreiding van het licht veel winst is te behalen. Vooral in de delen van het zonnepark met veel schaduw onder de panelen zijn verbeteringen mogelijk. TNO beschikt over de softwaretool BIGEYE die zowel de opbrengst berekent van zonnepanelen als ook de lichtinval en -intensiteit onder en naast de panelen in een zonnepark. Er zijn twee op het zuiden gerichte opstellingen uit een eerder dit jaar verschenen studie van Wageningen University & Research (WUR) nader onderzocht en vergeleken met gangbare oost-west systemen. Daarbij hebben de TNO-experts in de berekeningen gekeken naar variaties in de bedekkingsgraad, de hoek die de zonnepanelen maken en de ruimte tussen de panelen. De gewenste aanpassingen in het ontwerp zijn volgens de onderzoekers mogelijk zonder dat dit ten koste gaat van de businesscase.